Home   >>   Informacja turystyczna   >>   Main Tourist Attractions   >>   Zorza Polarna
message
  • EU e-Privacy Directive

    This website uses cookies to manage authentication, navigation, and other functions. By using our website, you agree that we can place these types of cookies on your device.

    View e-Privacy Directive Documents

Zorza Polarna E-mail
Written by Administrator   
środa 26. październik 2011 08:01


Zorza Polarna jest to okrągła strefa wokół magnetycznego bieguna północnego. W północnej Norwegii część na północ od Vesterålen znajduje się w tej strefie. Tromsø znajduje się w centrum tej strefy przez co masz tutaj bardzo duże szanse na zobaczenie zorzy w zimie.

Są inne miejsca na półkuli północnej znajdujące się w tej strefie. Jednakże, z wyjątkiem Islandii, większość z tych obszarów jest bardzo słabo zaludnionych lub niezamieszkałych i dla większości ludzi są bardzo trudno dostępne lub praktycznie niedostępne. Zorze Polarne są widoczne od czasu do czasu nad środkowymi i południowymi obszarami Skandynawii, a także w części południowej Kanady i USA, ale nie tak często, jak zdarza się to tutaj. Powstawanie zjawiska związane jest z przepływem prądu w jonosferze na wysokości około 100 km ponad powierzchnią Ziemi w obszarze przenikania pasów radiacyjnych i atmosfery ziemskiej. Podczas rozbłysków Słońce emituje protony o energiach do 1 GeV oraz elektrony o kilka rzędów wielkości mniejszej energii, co wynika z mniejszej masy spoczynkowej tych cząstek. Cząstki te są w większości odchylane przez ziemskie pole magnetyczne. Płapkowane przez ziemską magnetosferę poruszają się po torze helisy wzdłuż linii pola magnetycznego łączących obydwa ziemskie bieguny magnetyczne powodując wzbudzenia atomów w obszarze polarnym, a skutkiem tego świecenie zorzowe. Atmosfera na dużych wysokościach jest zjonizowana i rozrzedzona, co jest przyczyną także emisji linii wzbronionych. Świecenie zorzowe tworzy ponad 270 linii emisyjnych, głównie tlenu i azotu. Wiatr słoneczny tworzą emitowane stale przez Słońce protony i elektrony o mniejszych prędkościach, a zatem i energiach, również wtedy, gdy na Słońcu nie obserwuje się plam. Także te są pułapkowane przez ziemskie pasy radiacyjne, ale ze względu na mniejsze energie nie wzbudzają tak intensywnie plazmy jonosferycznej, jak cząstki emitowane podczas rozbłysków i nie powodują większych zórz. Cząstki elementarne z rozbłysków są wysokoenergetyczną fazą wiatru słonecznego. Z powodu różniącego się ładunku protonu i elektronu obiegają Ziemię w przeciwnych kierunkach wytwarzając różnicę potencjału na krańcach magnetosfery (około 40 keV), która może się zmieniać po rozbłyskach i powodować indukcyjne przepływy prądu elektrycznego w jonosferze. Z tego powodu zorze bywają widywane częściej przed lokalną północą niż nad ranem. Kiedy sztormy na słońcu są najsilniejsze, zorze są widoczne nawet na centralną i południową europą i dużą częścią USA. Jednak zdarza się to tak rzadko że niewielu ludzi z południa widziało Zorze s w swoim życiu. W dawnych czasach fale zorzy uważane były za znaki o nadchodzących kataklizmach lub klęskach.

Stara skandynawska nazwa dla Zorzy to błyski śledzia "herring flash". Wierzono iż wielkie ławice śledzia odbijały światło i powodowały niebieskie wzory na niebie.

Inne skandynawskie źródła mówią o ogniach które otaczają świat z południa i północy. Jako dowód podawano iż Norse dotarł tak daleko na północ jak Antarktyda, jednakowoż jest to niewystarczające do formowania konkluzji.

Fińska nazwa dla zorzy to revontulet - lisie ognie. Zgodnie z legendą, ogniste lisy żyły w lasch Laponii, i revontulet to ognie które wystrzeliwały w niebo z ogonów.

W Estonii nazywano ją virnalised, istoty duchowe wyższego wymiaru. W niektórych legendach są to negatywne charaktery, w innych pozytywne.

Lapończycy wierzyli iż należy być bardzo ostrożnym i w ciszy obserwować zorze (nazywane guovssahasat w języku północnych Sami). Wierzono iż szydzenie z lub śpiewanie o zorzy było szczególnie niebezpieczne i mogło sprawić iż światła zejdą na dół i zabiją winnego/winną.

Algonkinowie (z Ameryki Płn.)wierzyli że światła to ich przodkowie tańczący wokół obrzędowego ognia.

Według Litewskich wierzeniach ludowych, światła szczególnie o czerwonym kolorze widziane w zimie były uważane za walczące duchy zmarłych wojowników, omen przepowiadający kataklizm. (Szczególnie wojnę lub głód)

W rosyjskim folklorze aurora były powiązana z ognistym smokiem ("Ognenniy Zmey"), który przychodził do kobiet i uwodził je pod nieobecność mężów.

W Szkocji, zorze były znane jako "the mirrie dancers" lub ze starogaeickiego "na fir-chlis" oznaczające zwinne/żywotne stworzenia. Istnieje wile starych porzekadeł na ich temat. Zabawy tancerzy kończyły się nierzadko poważnymi walkami, następnego poranka dzieci, widząc czerwone ślady na skałach, powiedziałyby " tancerze mirrie zranili się wczoraj do krwi". Obecność tych świateł była uważana za znak nadchodzącej zmiennej pogody.
Więcej o mirrie dancers można przeczytać na darkskydiary.wordpress.com

Wielu poszukiwaczy złota podczas gorączki nad Klondike wierzyło że zorze polarne są odbiciem żyły-matki wszelkiego złota.

Innuici z Alaski przekazują sobie ustną tradycyjną opowieść pradawnych przodków których mogą zobaczyć w falujących ruchach zorzy polarnej. Mówią oni także że "cienie" podczas ekspozycji to krewni i przyjaciele którzy odeszli do nieba i maszerują czy tańczą aby przypomnieć żyjącym o swojej obecności. Jeśli pies szczeka podczas pokazu zorzy, znaczy to że rozpoznaje ich dawnych towarzyszy w kolorowych wzorach.

Co to jest Zorza Polarna


Zorze Polarne wynikają w przypadku dużej liczby naładowane elektrycznie cząstek (elektrony) o wysokiej prędkości strumienia w kierunku Ziemi wzdłuż pola magnetycznego i zderzają się z najwyższą warstwą cząsteczek powietrza. Następnie powietrze zapala tak jak dzieje to się w świetlówkach. Kolory odzwierciedlają w wyniku jakich gazów można oglądać dana zorzę, najczęstszy żółto-zielony kolor pochodzi z tlenu. Barwa czerwona wynika również z tlenu lecz z częścią azotu. Fioletowy często widzimy na dolnej krawędzi aurory ze względu na azot, tak jak i zabarwienie niebieskie. Naładowane cząstki pochodzą od słońca, i to "Pogoda" i warunki na słońcu decydują czy będziemy świadkami zorzy. Cząstki lecą strumieniem od słońca, a niektóre są przechwytywane przez ziemskie pole magnetyczne i dalej przyciągane do regionów polarnych. Po drodze, podróżują przez nocną stronę Ziemi i przez to uzyskują dodatkową energię. Mimo wszystko wciąż brak nam wiedzy do zrozumienia co dokładnie się tam dzieje!

Auroral Oval

Gdzie można zobaczyć zorzę polarną


W przeciwieństwie do powszechnego mniemania, nie wystarczy udać się po prostu na północ. Zorze na ogół otaczają glob w kształcie kulistej lub eliptycznej wstęgi wokół magnetycznego bieguna ziemi, który nie jest jednocześnie biegunem geograficznym. Zorze nie są najsilniejsze na magnetycznych biegunach ziemi tylko na ogół około 20 stopni na południe.

Ta specyfika jest całkiem wygodna dla potencjalnych obserwatorów. Oznacza to, że lokalizacje w północno-centralnej części Stanów Zjednoczonych, takich jak Minnesota i Północna Dakota, a także południowa Kanada mają szansę zobaczyć Northern Lights znacznie częściej, niż gdyby światła były skupione nad geograficznym biegunem północnym. Alaska i Laponia (w północnej części Finlandii, Norwegii i Szwecji) również znajdują się w regionie największego prawdopodobieństwo. Daleko wysunięta na północ część terytorium Syberii, nie jest częstym świadkiem świetlnych spektakli jako że biegun magnetyczny odsuwa się od tego regionu, mimo wszystko wydaje się być znacznie bardziej niedostępna dla przeciętnych turystów.

Ciekawostką jest, że dokładne położenie bieguna północnego magnetycznego zmienia się z roku na rok, czasem o kilkadziesiąt kilometrów. Biegun był w ruchu na północ przez kilka lat od 2006 r., teraz jest w pobliżu Ellesmere Island w prawie niezamieszkanej dalekiej północy Kanady. Zalety mieszkania na właściwej półkuli ziemi nie są tak wyraźne, jak były kilka lat temu. Mimo to, istnieją niewielkie szanse na zobaczenie zorzy w północnych stanach USA.

Tym niemniej, rzeczywiste szerokości występowania zorzy znacznie się różnią. W czasach wysokiej aktywności słonecznej, światła mogą być postrzegana w Ameryce Północnej na szerokości zaledwie 35 stopni na północ, co oznacza, że wszystkie, oprócz najbardziej na południe wysuniętych części Stanów Zjednoczonych mogą oglądać światła zorzy. Przesunięcie bieguna utrzymuje burze słoneczne z dala od Europy, mimo to w większości krajów północnej Europy można podziwiać zorze w okresach burz słonecznych.

Jak często można zobaczyć zorzę polarną?


W regionie Troms i Finnmark, można oglądać zorzę każdej bezchmurnej nocy kiedy aktywność solarna jest wystarczająca. W południowej Norwegii jest to możliwe najwyżej kilka razy w ciągu miesiąca. W centralnej Europie zdarza się to bardzo rzadko i jest to niezbyt wyraźny widok. Zorze widziano nawet w okolicach śródziemnomorskich , lecz zdarza się to tylko kilka razy w ciągu stulecia. Na północ od stałego lądu na Spitsbergenie (Svalbard) Zorze są częstym zjawiskiem, jednak nie tak częstym jak w północnej Norwegii.

Czy mogę zobaczyć Zorzę Polarną w Oslo?


Odpowiedź definitywnie brzmi - Tak! Raz na około sto lat można podziwiać zorze tak daleko na południu jak Ekwator. Oczywiście w Oslo ma to miejsce znacznie częściej - nawet do kilku razy w ciągu sezonu. Jednakże jeśli twoim głównym celem jest zobaczenie Zorzy Polarnej, zalecana jest podróż do bardziej północnego regionu w celu zmaksymalizowania szans.Zorza Polarna
LAST_UPDATED2